Een motor ketting spannen is een onderhoudspunt dat vaak wordt vergeten, terwijl het een grote invloed heeft op hoe je motor rijdt en slijt. In de werkplaats bij Motorpulse zien we regelmatig motoren binnenkomen met een ketting die te strak staat of juist veel te los hangt. Beide situaties kunnen zorgen voor onnodige slijtage en zelfs schade aan andere onderdelen.
De ketting vormt namelijk de directe verbinding tussen het motorblok en het achterwiel. Elke acceleratie, elke schakeling en iedere motorrem gaat via deze aandrijving. Als de spanning niet klopt, komt er extra belasting op tandwielen, lagers en zelfs de versnellingsbak.
Gelukkig is een motor ketting spannen geen ingewikkelde klus wanneer je weet waar je op moet letten. Het belangrijkste is dat je begrijpt wanneer het nodig is en hoe je het correct uitvoert zonder de ketting te strak af te stellen.
Wanneer motor ketting spannen nodig is
Een motor ketting spannen wordt meestal nodig doordat een ketting langzaam uitrekt tijdens gebruik. Dat is een normaal proces. Door belasting en slijtage tussen de schakels wordt de ketting namelijk steeds een klein beetje langer.
Hierdoor ontstaat er extra speling. Wanneer die speling te groot wordt, kan de ketting gaan slaan tegen de swingarm of onregelmatig op het tandwiel lopen.
De meeste motorfabrikanten geven een aanbevolen speling van ongeveer 20 tot 35 millimeter. De exacte waarde verschilt per motor en staat altijd in het instructieboekje van het model.
Een eenvoudige manier om dit te controleren is door de ketting halverwege tussen voor- en achtertandwiel omhoog en omlaag te bewegen. De totale beweging is de kettingspeling.
In de werkplaats controleren we deze speling standaard bij een onderhoudsbeurt. Vooral na langere ritten of wanneer een motor intensief wordt gebruikt kan de ketting sneller uitrekken.
Let ook op deze signalen:
-
een ketting die tegen de achterbrug tikt
-
schokkerige aandrijving bij gas geven
-
onregelmatige slijtage van tandwielen
-
een zichtbaar slappe ketting
Wanneer je dit merkt, is het tijd om een motor ketting spannen uit te voeren.
Motor ketting spannen zonder fouten te maken
Een motor ketting spannen gebeurt via de kettingspanners bij het achterwiel. Hoewel de constructie per motor kan verschillen, werkt het principe bij vrijwel alle motoren hetzelfde.
De eerste stap is het losdraaien van de achterasmoer. Hierdoor kan het achterwiel een klein stukje naar achteren worden verplaatst.
Vervolgens stel je de kettingspanners aan beide zijden van de swingarm gelijkmatig bij. Door de stelbouten iets aan te draaien, schuift het achterwiel langzaam naar achteren en wordt de ketting strakker.
Het belangrijkste hierbij is dat je links en rechts exact evenveel verstelt. Doordat het achterwiel anders scheef kan komen te staan, kan de motor onstabiel worden of kunnen tandwielen ongelijk slijten.
De meeste swingarms hebben daarom markeringen waarmee je kunt controleren of beide zijden gelijk staan.
Wanneer de juiste speling is bereikt, draai je de achteras weer vast volgens het voorgeschreven aanhaalmoment. Daarna controleer je de kettingspeling opnieuw.
Een belangrijke tip uit de werkplaats is om het achterwiel een paar keer rond te draaien voordat je definitief meet. Kettingen slijten namelijk niet altijd gelijkmatig. Daardoor kan de spanning op sommige plekken anders zijn.
Meet daarom altijd op het punt waar de ketting het strakst staat.
Waarom een motor ketting nooit te strak mag staan
Een fout die we regelmatig tegenkomen, is een motor ketting spannen waarbij de ketting te strak wordt gezet. Veel rijders denken dat een strakke ketting beter is, maar dat klopt niet.
Tijdens het rijden beweegt de achterbrug namelijk op en neer. Wanneer de vering inveert, wordt de afstand tussen voor- en achtertandwiel groter. Hierdoor komt er tijdelijk extra spanning op de ketting te staan.
Als de ketting in stilstand al te strak staat, kan deze tijdens het rijden extreem onder spanning komen te staan. Dat kan leiden tot schade aan verschillende onderdelen, zoals:
-
lagers van de achterbrug
-
lagers van het achterwiel
-
het voortandwiel
-
de versnellingsbak
Daarnaast kan een te strakke ketting sneller slijten en zelfs breken.
In de praktijk zien we dat een iets ruimere speling meestal beter is dan een te strakke ketting. Fabrikanten houden daar in hun specificaties al rekening mee.
Daarom is het altijd verstandig om de kettingspeling binnen de aanbevolen marges te houden.
Hoe vaak moet je een motor ketting spannen controleren
Een motor ketting spannen hoeft meestal niet vaak te worden aangepast, maar regelmatig controleren is wel belangrijk.
Als algemene richtlijn kun je het volgende aanhouden:
-
controleer de kettingspeling elke 500 tot 1000 kilometer
-
controleer na lange ritten of sportief rijden
-
controleer na het reinigen van de ketting
-
controleer wanneer je nieuwe banden laat monteren
Nieuwe kettingsets kunnen in het begin iets sneller uitrekken. Daardoor moet je in de eerste duizenden kilometers soms iets vaker een motor ketting spannen uitvoeren.
In de werkplaats controleren we de kettingspanning standaard tijdens onderhoud of wanneer er nieuwe banden worden gemonteerd. Het is een kleine controle die veel problemen kan voorkomen.
Goed kettingonderhoud bestaat uiteindelijk uit drie onderdelen: reinigen, smeren en de juiste spanning behouden. Wanneer die drie in balans zijn, kan een kettingset verrassend lang meegaan. Lees hier hoe ketting smeren motor snel en correct wordt uitgevoerd.