Een motor die koud wat choke nodig heeft, is bij veel carburateurmotoren volkomen normaal. Anders wordt het wanneer de motor eenmaal warm is en nog steeds alleen fatsoenlijk blijft draaien met de choke ingeschakeld. Een motor die alleen met choke loopt geeft daarmee eigenlijk al een belangrijke aanwijzing: het mengsel dat de motor zonder choke krijgt, kan te arm zijn.
In de werkplaats is dit een klacht waarbij al snel wordt gedacht aan het afstellen van de carburateurs. Toch is zomaar aan stelschroeven draaien lang niet altijd de juiste oplossing. Vooral bij motoren die langere tijd hebben stilgestaan, kan vervuiling in de carburateurs de werkelijke oorzaak zijn.
Motor loopt alleen met choke: wat gebeurt er?
Om te begrijpen waarom dit gebeurt, moeten we kort kijken naar de werking van een carburateur.
Een motor heeft voor de verbranding een bepaalde verhouding tussen lucht en brandstof nodig. De carburateur zorgt ervoor dat benzine wordt meegenomen in de luchtstroom richting de cilinder. Daarbij worden verschillende circuits gebruikt, afhankelijk van de stand van het gas en het motortoerental.
Bij stationair toerental en een zeer kleine gasopening speelt het stationaire circuit een grote rol. Juist daar zitten bijzonder kleine sproeiers en doorgangen.
En precies die kleine openingen zijn gevoelig voor vervuiling.
Wanneer een stationairsproeier of een intern kanaal gedeeltelijk verstopt raakt, krijgt de motor bij lage toerentallen te weinig brandstof ten opzichte van de hoeveelheid lucht. Het mengsel wordt dan te arm.
Door de choke te gebruiken wordt het mengsel verrijkt. Daardoor kan een motor ineens wél beter blijven draaien.
Dat betekent overigens niet automatisch dat iedere motor die alleen met choke loopt vervuilde carburateurs heeft. Ook valse lucht, een verkeerde afstelling of andere problemen kunnen een arm mengsel veroorzaken. Het gedrag geeft echter wel een goede reden om het brandstofsysteem te controleren.
Waarom gebeurt dit vaak na stilstand?
Een veelvoorkomende situatie is een motor die voor langere tijd is weggezet met benzine in de carburateurs.
Benzine blijft niet onbeperkt hetzelfde. Tijdens langdurige stilstand kunnen vluchtige bestanddelen verdwijnen en kunnen afzettingen achterblijven. In een grote brandstofleiding hoeft een kleine hoeveelheid vervuiling niet onmiddellijk problemen te veroorzaken.
In een zeer kleine carburateursproeier ligt dat anders.
Daar kan een minimale afzetting de doorstroming al merkbaar beïnvloeden.
Dit verklaart waarom een motor soms vóór de winter probleemloos wordt weggezet en maanden later ineens slecht start of zonder choke niet meer stationair wil blijven lopen.
Nieuwe benzine in de tank is dan verstandig, maar daarmee zijn bestaande afzettingen in de carburateur niet automatisch verdwenen.
Waarom schoonspuiten niet altijd voldoende is
Wanneer een carburateur wordt gedemonteerd, kunnen zichtbare onderdelen natuurlijk met carburateurreiniger worden schoongemaakt. Bij lichte vervuiling kan dat prima werken.
Het probleem zit vooral in de delen die je niet ziet.
Een carburateurhuis bevat interne boringen en kanalen die brandstof en lucht naar verschillende circuits voeren. Je kunt daar niet overal met een borstel, doek of spuitbus bij.
Bovendien moet je voorzichtig zijn met het mechanisch doorprikken van sproeiers. Een sproeier is nauwkeurig gekalibreerd. Wanneer een opening wordt beschadigd of vergroot, kan dat de brandstofdosering veranderen.
Daarom gebruiken we bij hardnekkige vervuiling ultrasoon reinigen.
Tijdens ultrasoon reinigen ontstaan door hoogfrequente geluidsgolven microscopisch kleine belletjes in de reinigingsvloeistof. Deze imploderen voortdurend tegen het oppervlak van het onderdeel. Dat proces wordt cavitatie genoemd.
Het grote voordeel is dat deze werking ook plaatsvindt in kleine ruimtes en doorgangen waar je handmatig nauwelijks kunt komen.
Het doel is dus niet alleen een carburateur die er aan de buitenkant weer mooi uitziet. Veel belangrijker is dat de interne doorgangen weer schoon zijn.
Eerst reinigen, daarna synchroniseren
Bij een viercilinder met vier carburateurs horen we regelmatig dat iemand de carburateurs wil laten synchroniseren omdat de motor onrustig loopt.
Synchroniseren kan absoluut noodzakelijk zijn, maar een synchronisatie herstelt geen verstopte sproeier.
Wanneer één cilinder door vervuiling minder brandstof krijgt, probeer je met afstellen feitelijk een ander probleem te compenseren. Dat is geen goede basis.
Daarom is de volgorde belangrijk.
Eerst moeten de carburateurs technisch goed functioneren. Denk aan vrije sproeiers en kanalen, correcte vlotterniveaus, goede membranen en afdichtingen en geen ongewenste valse lucht. Daarna kunnen de carburateurs indien nodig onderling worden gesynchroniseerd.
Bij Motorpulse zien we dit vooral als belangrijk punt bij oudere Japanse viercilinders. Een kleine afwijking in één carburateur kan voldoende zijn om de hele motor onrustig te laten aanvoelen.
Wanneer is ultrasoon reinigen zinvol?
Niet iedere carburateur hoeft preventief uit elkaar wanneer een motor een week heeft stilgestaan. Er zijn wel situaties waarin ultrasoon reinigen van carburateurs een logische stap wordt.
Denk aan een motor die maanden of jaren heeft stilgestaan, alleen met choke blijft lopen, slecht reageert vanuit stationair toerental of waarvan bekend is dat oude brandstof lange tijd in de carburateurs heeft gezeten.
Een ander herkenbaar praktijkgeval is een gebruikte motor die na aankoop slecht blijkt te lopen. De buitenkant ziet er verzorgd uit en de carburateurs lijken al eens “schoongemaakt”, maar bij demontage blijkt dat vooral de zichtbare vervuiling is verwijderd.
Juist de kleine interne circuits kunnen dan nog steeds problemen veroorzaken.
Daarom beoordelen we bij carburateurproblemen niet alleen hoe schoon een onderdeel eruitziet, maar proberen we ook vast te stellen waarom de motor zich op een bepaalde manier gedraagt.
Ultrasoon reinigen kan vervuiling oplossen, maar het repareert uiteraard geen mechanische slijtage. Een gescheurd membraan, versleten vlotternaald, beschadigde O-ring of gecorrodeerd onderdeel moet afzonderlijk worden aangepakt.
Carburateur zelf uitgebouwd?
Wie zelf aan zijn motor sleutelt, kan bij Motorpulse ook alleen de carburateur of carburateurset aanleveren.
Een los aangeleverde carburateur ultrasoon reinigen kost €65.
Dat is bijvoorbeeld interessant wanneer je zelf een oudere motor restaureert of de carburateurs al hebt uitgebouwd, maar niet beschikt over professionele ultrasoonapparatuur.
Motorpulse is gevestigd in ’s-Heerenberg in de Achterhoek en verzorgt onderhoud, reparaties en diagnose aan verschillende merken motorfietsen.
Loopt je motor alleen goed met choke? Draai dan niet direct willekeurig aan de afstelling. Het gedrag van de motor vertelt vaak al iets over waar het probleem gezocht moet worden. Door eerst de technische basis op orde te brengen, kan daarna gericht worden afgesteld.